Vruchtgebruik omzetten doe je zo!

De nadelen.

Het opsplitsen van de rechten op een onroerend goed tussen een vruchtgebruiker en een naakte eigenaar veroorzaakt wel eens problemen. Hoe slechter de verstandhouding tussen de naakte eigenaar en de vruchtgebruiker is, hoe groter deze problemen trouwens kunnen zijn.

De naakte eigenaar heeft immers de eigendom van het onroerend goed maar mag er geen gebruik van maken (hij kan het ook niet verhuren). De vruchtgebruiker heeft op zijn beurt wel het gebruik en genot maar mag de eigendom niet verkopen. Wil de naakte eigenaar het pand verkopen terwijl de vruchtgebruiker zijn rechten niet wil opgeven, dan zijn er wellicht zeer weinig geïnteresseerde kopers.

Bovendien kunnen er bv. discussies ontstaan rond herstellingen die aan het onroerend goed moeten gebeuren.

Omzetting als oplossing?

Door het vruchtgebruik om te zetten kunnen deze problemen worden opgelost. Hierbij geeft de vruchtgebruiker het vruchtgebruik op en krijgt hij de volle eigendom over bepaalde goederen of een som geld in ruil. In overleg zou bv. ook kunnen worden beslist om het onroerend goed te verkopen en de ontvangen koopprijs in een bepaalde verhouding te verdelen tussen de vruchtgebruiker en de naakte eigenaar.

Raken de naakte eigenaar en de vruchtgebruiker het niet eens, dan kan de rechter ook soms de omzetting van het vruchtgebruik opleggen. Hij kan dat vooreerst doen op vraag van de vruchtgebruiker. Erft de vruchtgebruiker samen met afstammelingen van de overledene (bv. kinderen of kleinkinderen) dan kan hij de omzetting altijd vragen. Erft hij samen met anderen dan de afstammelingen, dan moet hij de omzetting in principe vragen binnen de vijf jaar na het openvallen van de nalatenschap. Ook naakte eigenaars kunnen soms de gedwongen omzetting vragen als ze een afstammeling zijn van de overledene. Ze kunnen de omzetting nooit tegen de zin in van de langstlevende vragen voor wat betreft de gezinswoning en de meubelen die daarin staan. Niet-afstammelingen kunnen de omzetting niet vragen tenzij dat onbillijk is.

De waarde berekenen.

Als het vruchtgebruik wordt omgezet, moet de waarde daarvan worden berekend. De wet geeft aan hoe dat moet gebeuren. Jaarlijks worden er tabellen gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad met percentages die aangeven hoeveel het vruchtgebruik waard is. Er bestaat een verschillende tabel met verschillende percentages voor mannen en vrouwen. De waarde van het vruchtgebruik wordt uitgedrukt in een percentage van de waarde in volle eigendom van de goederen. Dit percentage neemt af naarmate de vruchtgebruiker ouder wordt.

Als de vruchtgebruiker de stiefouder is van de naakte eigenaar geldt een specifieke regeling. In dat geval wordt de langstlevende echtgenoot voor de berekening van de waarde van het vruchtgebruik geacht ten minste twintig jaar ouder te zijn dan de oudste afstammeling uit een vorig huwelijk.

Als omwille van de gezondheidstoestand van de vruchtgebruiker zijn verwachte levensduur overduidelijk lager is dan deze van de tabellen, kan de rechter de omzetting weigeren. Hij kan in dat geval ook een andere waarde geven aan het vruchtgebruik.

Andere berekening voor successierechten.

Bij de aangifte in het kader van de successierechten moet de waarde van het vruchtgebruik ook bepaald worden. Dit gebeurt op een andere manier dan via de eerder genoemde tabellen.

Meer bepaald moet dit gebeuren volgens de coëfficienten die in het Wetboek van Successierechten staan. Volgens deze wet is de waarde van het vruchtgebruik alleen maar afhankelijk van de leeftijd van de vruchtgebruiker. Er wordt al evenmin een onderscheid gemaakt naargelang de vruchtgebruiker een man dan wel een vrouw is.

Tip

Klaar om samen je huis te verkopen?

Lees onze 10 stappen naar een succesvolle verkoop!

Gerelateerde artikels

Wat zijn successierechten en welke impact hebben ze op je erfenis?

Successierechten, of erfbelasting, zijn een vorm van belasting op de waarde van de gekregen goederen bij een erfenis. 

Niemand houdt van belastingen, zeker niet wanneer ze komen kijken bij een erfenis van een ouder of een naaste. Jammer genoeg kan je er echter niet aan onderuit en is het dus best om zo goed mogelijk voorbereid te zijn.
Lees meer

Je hebt onroerend goed geërfd. Wat nu? Hoe zit het met de successierechten?

Erven is steeds een tweesnijdend zwaard. Een situatie van krijgen en verliezen. Omdat velen in zo’n zware periode geen zin hebben om een lastig verkoopproces door te maken helpen wij je graag een handje met alles op een rijtje te zetten.
Lees meer

Vastgoed schenken: hoe komt het dat de cijfers momenteel zo hard stijgen?

Schenkingen van vastgoed zijn dit jaar sterk gestegen en dat zou te maken hebben met de gezondheidscrisis.
Lees meer

Lijfrente: een nieuwe formule om niet meer te hopen op het overlijden!

Laten we het toegeven: de lijfrente is een verleidelijke formule, op één detail na…
Lees meer
Dankzij onze unieke aanpak en sterke zelf ontwikkelde technologie staat Oximo garant voor een snelle en transparante verkoop. Benieuwd wat er allemaal komt kijken bij de verkoop van je huis? Wij adviseren je graag.
Contacteer ons