6 september 2015

Als iemand overlijdt gebeurt het geregeld dat zijn echtgenoot het vruchtgebruik van een huis of appartement erft en de (stief-)kinderen of andere erfgenamen de naakte eigendom. Dit vruchtgebruik kan onder bepaalde voorwaarden worden omgezet.

De nadelen.
Het opsplitsen van de rechten op een onroerend goed tussen een vruchtgebruiker en een naakte eigenaar veroorzaakt wel eens problemen. Hoe slechter de verstandhouding tussen de naakte eigenaar en de vruchtgebruiker is, hoe groter deze problemen trouwens kunnen zijn.

De naakte eigenaar heeft immers de eigendom van het onroerend goed maar mag er geen gebruik van maken (hij kan het ook niet verhuren). De vruchtgebruiker heeft op zijn beurt wel het gebruik en genot maar mag de eigendom niet verkopen. Wil de naakte eigenaar het pand verkopen terwijl de vruchtgebruiker zijn rechten niet wil opgeven, dan zijn er wellicht zeer weinig geïnteresseerde kopers.

Bovendien kunnen er bv. discussies ontstaan rond herstellingen die aan het onroerend goed moeten gebeuren.

Omzetting als oplossing?
Door het vruchtgebruik om te zetten kunnen deze problemen worden opgelost. Hierbij geeft de vruchtgebruiker het vruchtgebruik op en krijgt hij de volle eigendom over bepaalde goederen of een som geld in ruil. In overleg zou bv. ook kunnen worden beslist om het onroerend goed te verkopen en de ontvangen koopprijs in een bepaalde verhouding te verdelen tussen de vruchtgebruiker en de naakte eigenaar.

Raken de naakte eigenaar en de vruchtgebruiker het niet eens, dan kan de rechter ook soms de omzetting van het vruchtgebruik opleggen. Hij kan dat vooreerst doen op vraag van de vruchtgebruiker. Erft de vruchtgebruiker samen met afstammelingen van de overledene (bv. kinderen of kleinkinderen) dan kan hij de omzetting altijd vragen. Erft hij samen met anderen dan de afstammelingen, dan moet hij de omzetting in principe vragen binnen de vijf jaar na het openvallen van de nalatenschap. Ook naakte eigenaars kunnen soms de gedwongen omzetting vragen als ze een afstammeling zijn van de overledene. Ze kunnen de omzetting nooit tegen de zin in van de langstlevende vragen voor wat betreft de gezinswoning en de meubelen die daarin staan. Niet-afstammelingen kunnen de omzetting niet vragen tenzij dat onbillijk is.

De waarde berekenen.
Als het vruchtgebruik wordt omgezet, moet de waarde daarvan worden berekend. De wet geeft aan hoe dat moet gebeuren. Jaarlijks worden er tabellen gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad met percentages die aangeven hoeveel het vruchtgebruik waard is. Er bestaat een verschillende tabel met verschillende percentages voor mannen en vrouwen. De waarde van het vruchtgebruik wordt uitgedrukt in een percentage van de waarde in volle eigendom van de goederen. Dit percentage neemt af naarmate de vruchtgebruiker ouder wordt.

Als de vruchtgebruiker de stiefouder is van de naakte eigenaar geldt een specifieke regeling. In dat geval wordt de langstlevende echtgenoot voor de berekening van de waarde van het vruchtgebruik geacht ten minste twintig jaar ouder te zijn dan de oudste afstammeling uit een vorig huwelijk.

Als omwille van de gezondheidstoestand van de vruchtgebruiker zijn verwachte levensduur overduidelijk lager is dan deze van de tabellen, kan de rechter de omzetting weigeren. Hij kan in dat geval ook een andere waarde geven aan het vruchtgebruik.

Andere berekening voor successierechten.
Bij de aangifte in het kader van de successierechten moet de waarde van het vruchtgebruik ook bepaald worden. Dit gebeurt op een andere manier dan via de eerder genoemde tabellen.

Meer bepaald moet dit gebeuren volgens de coëfficienten die in het Wetboek van Successierechten staan. Volgens deze wet is de waarde van het vruchtgebruik alleen maar afhankelijk van de leeftijd van de vruchtgebruiker. Er wordt al evenmin een onderscheid gemaakt naargelang de vruchtgebruiker een man dan wel een vrouw is.

Bron: immovlan.be


Twitter Facebook Google-plus

VRAAG NU UW SCHATTING!

Denkt u eraan uw woning of grond te verkopen, maar zou u graag eerst een idee hebben van de waarde? Vul dan het contactformulier in en onze vastgoedexpert zal vrijblijvend bij u langskomen voor een uitgebreide waardebepaling.

Contacteer mij voor schatting

Vragen?

Indien je een vraag hebt, klik dan op onderstaande knop. Dan kan je een formulier invullen waarna wij spoedig contact met je opnemen.

Stel je vraag