16 februari 2015

Zon op, huis open. Een nieuwe lichting architecten experimenteert volop met het efficiënt gebruik van energiebronnen. 'vorm volgt zon' in plaats van 'vorm volgt functie'. De zon die de architect de weg wijst.

'Is de tuin zuidgeoriënteerd?' Zonder twijfel een van de meest gestelde vragen bij de aankoop van een huis. Nochtans is het zuiden niet de enige windrichting waar de zon passeert. Het is wel de plaats waar je het langst van de zon kan genieten, in de veronderstelling dat het huis niet beweegt. Dat laatste klinkt tot nog toe als vanzelfsprekend, maar meer en meer architecten over de hele wereld zien de voordelen en mogelijkheden van bewegende huizen. Internationale experimenten die met het oog op een zo efficiënt mogelijk gebruik van energiebronnen zoals de zon en de wind, de komende jaren ook naar onze contreien zullen overwaaien.

Vorm volgt energie
Een belangrijk project dat een lans brak voor bewegende architectuur is het Endesa-paviljoen in Barcelona, dat twee jaar geleden werd gebouwd naar aanleiding van het Smart City World Congres, dat specialisten van over de hele wereld doet nadenken over de steden van de toekomst. Architect Rodrigo Rubio, verbonden aan het Instituut voor Geavanceerde Architectuur in Catalonië, begon te experimenteren met een nieuwe versie van 'vorm volgt functie', namelijk 'vorm volgt energie'. Niet achteraf nadenken waar er misschien zonnepanelen geïntegreerd kunnen worden, maar de architectuur afstemmen op de zonnepanelen. De zon die de architect de weg wijst dus.

Omdat zonne-energie afhankelijk is van de windrichting en de plaats van de zon werd al snel duidelijk dat de ideale ontvanger van zonne-energie geen uniform blok zou worden, maar een verzameling van allerlei modules. Afhankelijk van de locatie van de modules zouden hun vorm en hoek anders zijn. Allemaal parameters die via moderne software gemakkelijk te bepalen zijn. In het zuiden, waar de zon het meeste schijnt, zijn de modules groot en vertonen ze een grote helling richting het zonlicht. Op die modules liggen dan ook de grootste zonnepanelen. Aan de noordkant is het bouwwerk nagenoeg dicht, om een verlies aan warmte aan die kant te vermijden. Resultaat: een asymmetrisch gebouw, met aan de zuidkant een dramatisch uitzicht vol uitstekende pieken, en aan de noordkant een eerder gesloten façade. Afhankelijk van de stand van de zon staan de modules onder een verschillende hoek georiënteerd.

Het paviljoen is een experimenteel prototype. In zijn hoofd is architect Rodrigo Rubio al met de volgende stap bezig: 'Ik droom van een architectuur waarbij de gevels fungeren als een intelligente huid. Een façade die opent wanneer er zonlicht tevoorschijn komt en weer sluit wanneer de zon verdwijnt. Via allerlei sensoren en software moet een wand berekenen of het de moeite loont om op een bepaald moment van vorm te veranderen', aldus Rubio. 7 foto's Endesa-paviljoen, Spanje In het Endesa-paviljoen in Barcelona is de architectuur volledig afgestemd op de zonnepanelen. Resultaat: Een asymmetrisch gebouw met aan de zuidkant veel uitstekende pieken en aan de noordkant een eerder bescheiden façade.

Acht huizen in één
Intussen zetten andere architecten Rubio's denkwerk verder. D*Haus, het afstudeerproject van de Britse architect David Ben Grünberg, is opgebouwd uit verscheidene scherpe driehoeken die kunnen samenkomen tot een compacte kubus. 'Het was oorspronkelijk een idee voor een huis in Lapland, waar bewoners moeten omgaan met heel extreme temperaturen. Niet veel mensen weten dat het gebied behalve extreem koude winters ook zeer warme zomers kent', legt Grünberg uit.

Het huis kan acht verschillende vormen aannemen, van een heel open huis met veel glas en deuren aan de façade tot een compact en gesloten huis. Bovendien kan de volledige woning gedurende de dag meedraaien met de zon om zo voortdurend een zonovergoten tuin te hebben, én om maximale energie te halen uit het zonlicht. Een deel van die energie kan worden gebruikt om het huis te doen bewegen op in de bodem vastgemaakte rails. Voorlopig blijft het bij een concept, en hebben de architecten van DStudio, waar Grünberg nu actief is, nog geen bewegend huis gebouwd. 'Maar de interesse is groot', zegt de architect. 'Het is een kwestie van tijd voor we het eerste DHaus bouwen. We zijn nu alle praktische elementen aan het finaliseren. Bijvoorbeeld het ontwikkelen van wielen en rails die het gewicht van een volledig huis kunnen dragen.' 6 foto's DHaus concept, acht huizen in één Het DHaus kan acht verschillende vormen aannemen: van een heel open woning met veel glas en deuren aan de façade tot een compact en gesloten huis zonder veel openingen.

Zomer- en winterhuis
Grote temperatuurschommelingen zijn ook de motivatie achter het Sharifi-Ha-huis in het Iraanse Teheran. Niet de volledige woning beweegt, maar de kamers op de drie verdiepingen kunnen keren: met het raam naar de buitenzijde, of naar de binnenzijde. Het Iraanse architectenbureau Next Office gebruikt een systeem van rails om de drie kamers 90° te laten roteren. Doel: het huis warm en gesloten houden in de winter, en open en luchtig in de zomer. 'Het openen en sluiten van de woning is geïnspireerd op de traditionele Iraanse huizen, die zowel een winterwoonkamer als een zomerwoonkamer hebben', aldus architecte Alireza Taghaboni. 'Omdat we voor dit woonhuis een smal maar diep perceel ter beschikking hadden, werd het snel duidelijk dat we van een tweedimensionale façade naar een met drie dimensies moesten overgaan.'

Maar liefst zestien keer werden de plannen van dit huis aangepast, om uiteindelijk te komen tot drie 'bewegende' kamers: de ontbijtruimte op de eerste verdieping, een logeerkamer op de tweede en het thuiskantoor op de derde verdieping. 'Het huis past zich aan aan de noden van de bewoners', aldus Taghaboni. 'Die flexibiliteit is een verademing in de vaak stugge discipline die architectuur toch nog steeds is.'

Voor het draaisysteem ging Next Office te rade bij de Duitse producent Bumat, die zich specialiseert in systemen voor theaterdecors en draaiende plateaus voor autosalons. Nog zoiets waar een mens niet meteen aan denkt: alle balustrades aan de terrassen moesten opvouwbaar worden gemaakt, zodat ze nergens tegen botsen bij het 'sluiten' van het huis.

Wanneer de verschillende kamers precies draaien, dat beslissen de bewoners voorlopig nog zelf, met een geïntegreerde afstandsbediening die hun vertelt hoe warm het precies is buiten. Ze zouden er natuurlijk ook voor kunnen opteren om dat te automatiseren, en een sensor te plaatsen om de beweging van het huis te perfectioneren. Maar dan riskeer je bijvoorbeeld dat 's ochtends vroeg je slaapkamer begint te draaien en het uitzicht verandert van een betonnen muur naar een groot, open raam. Dat is, zelfs in tijden van tanende privacy, wellicht iets té flexibel.

Bron:
Sabato


Twitter Facebook Google-plus

VRAAG NU UW SCHATTING!

Denkt u eraan uw woning of grond te verkopen, maar zou u graag eerst een idee hebben van de waarde? Vul dan het contactformulier in en onze vastgoedexpert zal vrijblijvend bij u langskomen voor een uitgebreide waardebepaling.

Contacteer mij voor schatting

Vragen?

Indien je een vraag hebt, klik dan op onderstaande knop. Dan kan je een formulier invullen waarna wij spoedig contact met je opnemen.

Stel je vraag