8 februari 2014

Nationale bank maant financiële sector aan tot voorzichtigheid

De Nationale Bank geeft de financiële sector een duidelijk signaal dat hij voorzichtig moet zijn met woningleningen. Want de kapitaalbuffer voor dat soort kredieten moet worden aangedikt.

Zijn de huizenprijzen niet te hoog? Dat is een vraag die sinds de vastgoedcrisis in enkele Europese landen met de regelmaat van een klok ook opduikt in België. Een gezaghebbend blad als The Economist bijvoorbeeld sprak eerder over een overwaardering van 60 procent. De Nationale Bank hield het echter bij 15 procent, maar riep wel op tot waakzaamheid. De bankenwaakhond laat het nu echter niet bij woorden alleen. Een overzicht van de beslissing. 

1. Wat besloot de Nationale Bank?
Een onlangs gepubliceerd koninklijk besluit maakt duidelijk dat de Nationale Bank voor een reeks financiële instellingen de kapitaalvereisten voor hun portefeuille hypothecaire kredieten verstrengde. Dat wil zeggen dat ze een groter stootkussen moeten hebben om eventuele schokken in die portefeuille op te vangen. Hoe zit het concreet in elkaar? De berekening van de benodigde kapitaalbuffer - technisch 8 procent van van de zogenaamde risicogewogen activa voor woningleningen aan particulieren - kan gebeuren op twee manieren. De eerste is een standaardmethode. Die wordt in België meestal door kleinere banken gebruikt en geeft 35 procent risicogewogen activa of 35 euro op 100 euro aan leningen. Van die 35 euro geldt dus 8 procent als buffer. De tweede zijn bankeigen berekeningen die dus afhankelijk van de instelling een ander en lager percentage geven. Lager omdat die banken geacht worden beter in staat te zijn om hun risico’s te beheren en dus minder kapitaal opzij moeten zetten. De vier grootbanken - BNP Paribas Fortis, KBC, Belfius en ING - en enkele andere spelers hanteren de tweede methode. Dat kunnen ze niet zomaar: ze moeten aan strikte voorwaarden voldoen en hebben de toestemming nodig van de Nationale Bank. Kenners zeggen dat het gros van de Belgische woningleningen eronder valt. Er is zelfs sprake van 90 tot 95 procent. Op een totaal van afgerond 2,8 miljoen uitstaande hypotheekcontracten, die eind september 2013 goed waren voor bijna 178 miljard euro aan leningen kan dat tellen. Welke percentages hier gangbaar zijn, is niet precies bekend. In de sector circuleert wel een gemiddelde van 9,6 procent aan risicogewogen activa, te vergelijken met de 35 procent uit de eerste methode. De beslissing van de Nationale Bank houdt nu in dat alle spelers die de tweede methode hanteren hun risicogewogen activa moeten opdrijven met 5 procentpunten. Het gemiddelde stijgt dus naar 14,6 procent. Dat heeft uiteraard automatisch tot gevolg dat de kapitaalbuffer zal toenemen. 

2. Valt die ingreep uit de lucht?
Neen. De Nationale Bank zei midden 2012 al dat Belgische huizen 15 procent te duur waren. Ze riep de banken toen op tot meer waakzaamheid om te vermijden dat er een vastgoedzeepbel zou ontstaan. Met een blijvende toepassing van conservatieve kredietvoorwaarden en correcte tarieven als wapens. Medio vorig jaar heette het dat woningen nog steeds 15 procent te duur zijn.Nu wordt er, voor zover bekend, ook voor het eerst ingegrepen. De banken krijgen een niet mis te verstaan signaal dat ze voorzichtig moeten zijn. Betekent dat dat de Nationale Bank denkt dat de vastgoedsector er nu slechter aan toe is? Neen. Maar ze wil absoluut vermijden dat de markt oververhit gaat geraken. Daar staat tegenover dat de waakhond blijkbaar wel vindt dat er intussen geen duidelijke verbetering optrad van de overwaardering. Anders zou het misschien niet tot deze maatregel gekomen zijn. Thomas Van Rompuy, stafhoofd bij de bankenfederatie Febelfin, ziet als reden ook dat de Belgische banken die de tweede methode hanteren, internationaal wat aan de lage kant zaten met hun kapitaalbuffer. De Nationale Bank ageert volgens Febelfin ook in de aanloop naar de nakende doorlichting van de grote financiële instellingen in Europa door de Europese Centrale Bank.       

3. Wat is het belang van de maatregel?
Het belang lijkt vooral in het signaal naar de sector te zitten. En minder in het extra kapitaalbeslag. Want dat geeft de indruk al bij al mee te vallen. Een ruwe berekening leert dat de maatregel tot gevolg heeft dat de betrokken banken in totaal zowat een half miljard euro extra kapitaal moeten reserveren als tegengewicht voor hun blootstelling aan de hypothecaire sector. Dat is niet echt onoverkomelijk. ‘Het is niet gigantisch of excessief’, zegt een bron in de sector.  Maar het valt niet uit te sluiten dat de Nationale Bank nog bijkomende maatregelen gaat treffen om tot meer veiligheid te komen in de sector. In die zin zou de kapitaalbeslissing maar een eerste stap zijn in een grotere oefening. 

4. Welke gevolgen heeftdeze beslissing?
Elke bank zal voor zich moeten uitmaken hoe ze hiermee omgaat. Kapitaalverhogingen vallen echter niet meteen te verwachten. Maar het kan niet worden uitgesloten dat de maatregel van de Nationale Bank leidt tot tariefverhogingen voor hypothecaire leningen. Het kan ook gebeuren dat banken minder kredieten gaan toestaan om het kapitaalbeslag te verkleinen. Of overgaan tot een combinatie van de twee. 

Moedig maar niet zonder risico's
Al twee jaar waarschuwt Luc Coene, de gouverneur van de Nationale Bank, dat Belgisch vastgoed zo’n 10 à 15 procent overgewaardeerd is. Dat is veel minder dan andere bronnen beweren. The Economist spreekt zelfs van 60 procent. De Belg liet het tot nu toe niet aan zijn hart komen en bleef vastgoed kopen. Er is geen sprake van een zeepbel naar Spaans of Iers model. Maar er is zeker nog geen correctie van de markt. De Nationale Bank gaat nu een stap verder door de banken strengere kapitaalratio’s voor hypotheekleningen op te leggen. Het is bijzonder moeilijk in te schatten wat de (ook psychologische) impact zal zijn van die nieuwe spelregels op het terrein, ook voor de Nationale Bank. De maatregel treft niet de welstellende private investeerder die niet moet lenen en de voorbije jaren een steeds grotere rol is gaan spelen op de markt. Voor veel gezinnen brengt dit alles betaalbaar wonen niet dichterbij. Het is ook geen goede zaak voor de woningbouw die het steeds moeilijker krijgt.

Bron:
De Tijd


Twitter Facebook Google-plus

VRAAG NU UW SCHATTING!

Denkt u eraan uw woning of grond te verkopen, maar zou u graag eerst een idee hebben van de waarde? Vul dan het contactformulier in en onze vastgoedexpert zal vrijblijvend bij u langskomen voor een uitgebreide waardebepaling.

Contacteer mij voor schatting

Vragen?

Indien je een vraag hebt, klik dan op onderstaande knop. Dan kan je een formulier invullen waarna wij spoedig contact met je opnemen.

Stel je vraag