26 december 2013

De gemeentelijke verantwoordelijken en de projectindieners zijn het erover eens: een geïntegreerd beleid is een absolute must voor duurzame stadsontwikkeling.

Alle diensten, te beginnen met ruimtelijke ordening, moeten begaan zijn met het milieu. Want de ongebreidelde stadsuitbreiding moeten we koste wat het kost vermijden. Steden hebben namelijk de neiging om uit te deinen naar rurale gebieden, terwijl die net van cruciaal belang zijn voor de biodiversiteit. Hoe kunnen we dat probleem oplossen? Door inspiratie te zoeken bij andere projecten of experimenten van bij ons en in onze buurlanden en ‘best practices’ uit te wisselen. Dat gebeurt trouwens al tussen Frankrijk en België.

Grenoble is bijzonder trots op zijn ecowijk, de eerste in Frankrijk. Een ruimte van 8,5 hectare in het stadscentrum werd omgevormd tot een groene long. Laurent Gaillard, directeur stadsontwikkeling van Grenoble, maakt een stand van zaken op. Grenoble biedt een adembenemend zicht op de bergen. Een buitengewone ligging voor de ‘hoofdstad van de Alpen’, die intra muros 155.000 inwoners telt en circa 670.000 in de agglomeratie. Maar de gemeente kampt ook met een gebrek aan ruimte, want ze is slechts 18 km2 groot. Toen het leger in 1994 de kazerne van Bonne verliet, ging de gemeente nadenken over de toekomst van de wijk. In 2000 werd het project voor de ecowijk gelanceerd. En in 2008 werden de eerste woningen opgeleverd.

Enkele ideeën voor de stad van morgen
Het belang van het mobiliteitsbeleid mag niet onderschat worden. Dat beleid moet mensen ervan overtuigen niet te snel hun auto te nemen en bovendien parkeerplaatsen creëren die een minimum aan plaats innemen, zonder plaatselijke voorschriften uit het oog te verliezen. Zo werden in Grenoble de ondergrondse parkeergarages van de gebouwen in de ecowijk op twee niveaus uitgegraven, tot op het niveau van het grondwater. Gevolg? Meerkostprijs van 15 tot 20 procent. Dat deed nadenken over het delen van parkeerplaatsen. Er werd ook een speciale app gelanceerd die bewoners moet overtuigen van het openbaar vervoer.

Maar zoals juryvoorzitter Alain Hubert zei: wil je het gedrag van de mensen veranderen, dan gaat daar eerst het nodige opvoedingswerk aan vooraf. Laurent Gaillard vat het samen: ‘Wij hebben ambachtslieden en syndici van mede-eigendommen opgeleid, wij hebben vergaderingen met de bewoners georganiseerd, enzovoort. Kortom, wij hebben allemaal een opleiding gevolgd.’ Die uitwisseling van ‘best practices’ tussen gemeen¬en geeft ook een boost aan wie er pas mee van start gaat. Dit bewijst nogmaals de positieve dynamiek die aan de basis zal liggen van de stad van morgen.

Vandaag telt de ecowijk van Bonne 900 woningen. 38 procent daarvan zijn sociale woningen. ‘Eerst onderzochten we hoe we de kazerne konden omvormen tot een nieuwe wijk’, zegt Laurent Gaillard. ‘Ons project startte vanuit een streven naar meer toegankelijkheid, sociale verscheidenheid en meer kwalitatieve openbare ruimten. In 2003 werden de ambities van ons project uitgebreid tot energieprestatie en gebruik van hernieuwbare energie. De prestaties werden daarbij achteraf gecontroleerd. Daardoor konden we ons project afstemmen op de doelstellingen van het Europees Concerto-programma.’

‘Wij werkten in die tijd aan een nieuw bestemmingsplan en wilden de duurzame ontwikkeling op lange termijn toepassen op de stadsontwikkeling en de bouw. Dat was ook een must voor onze drukke stad, die geplaagd werd door de vele verkeersopstoppingen. Want er zijn maar drie toegangswegen naar Grenoble. Bovendien had onze stad een gebrek aan groene zones. Wij wilden ook het openbaar vervoer ontwikkelen en mobiliteit per fiets of te voet promoten. Het ging dus niet om een oppervlakkige benadering, maar om een geïntegreerde aanpak.’ Destijds hinkte Frankrijk achterop in duurzame stadsontwikkeling.

‘Het was vijf jaar voor de ‘Grenelle Environnement' (in 2007 waren er in Frankrijk onderhandelingen over ecologie die resulteerden in twee wetten, red). De prehistorie dus. Wij hebben met ons project de spits afgebeten: het was alsof we een laboratorium bouwden in het centrum van de stad. Gelukkig speelden de geografische ligging en de groeiende vastgoedmarkt in ons voordeel. Wij waren zeer veeleisend: isolatie aan de buitenzijde van de gebouwen, luchtdichtheid, ventilatie met dubbele stroom, zonnepanelen en energieprestaties van lage-energiewoningen, zoals die in 2013 in Frankrijk ontstonden. Van bij de start was een ingenieur gespecialiseerd in energieprestatie bij het project betrokken. Hij zorgde ook voor de opvolging. Dat was van uitermate groot belang voor het verdere verloop.’

Partnership en innovatie De gemeente schatte de kosten voor de aanpassingen (aankoop van grond, afbraak, netwerken, openbaar wegennet, tuinen) op 40 miljoen euro. Dat bedrag werd gefinancierd door de verkoop van de gronden aan de bouwpromotoren. Zij konden dus heel wat ervaring opdoen lang voordat de ‘Grenelle Environnement’ in werking trad. Daardoor wisten zij voor hun concurrenten hoe ze gebouwen moesten optrekken die aan de nieuwe eisen voldeden. ‘Er heerste een sfeer van partnership en innovatie’, zegt Laurent Gaillard.

De Bonnewijk ontving in 2009 de ‘Grand prix national EcoQuartier’ en in 2013 het Franse label ‘EcoQuartier’. De wijk onderging een echte gedaantewisseling. Zo kwamen er een aaneenschakeling van groene zones (in totaal 5 hectare), twee woningcomplexen voor studenten, een school, een bioscoop, een winkelcentrum en 5.000 m2 kantoren. Het onderzoek voor gelijkaardige projecten loopt.

Enkele Belgische initiatieven
UGent werkt aan duurzaamheid
De UGent, de Gentse Universiteit, heeft tijdens een seminarie over de rol van het hoger onderwijs in duurzame ontwikkeling een memorandum gelanceerd dat het bestuur van de universiteit, het personeel en de studenten in-spireert om zelf aan de slag te gaan met duurzaamheid.

Eerste biologische zwembad van Wallonië
Dour renoveert het vroegere zwembad op de Belvédère site. In de zomer van 2014 zal je verkoeling kunnen zoeken in het eerste biologische openluchtzwembad van Wallonië. Het water zal op natuurlijke wijze gefilterd worden.

Metro toont groen kantje
De natuur ontdekken langs de metrosporen van Charleroi? De openbaarvervoermaatschappij TEC Charleroi organiseerde rondleidingen langs de metrosporen om de biodiversiteit langs het traject in de verf te zetten.

Zorgcentrum van de toekomst
Het nieuwe “Zorgcentrum van de Toekomst” in Zolder bestaat uit 43 serviceflats en 64 rusthuiskamers en biedt plaats aan meer dan 250 senioren. Ze zullen allerlei nieuwe snufjes kunnen uitproberen, zoals een intelligente spiegel.

Ontdek andere opmerkelijke initiatieven op www.duurzaamstegemeente.be.


Twitter Facebook Google-plus

VRAAG NU UW SCHATTING!

Denkt u eraan uw woning of grond te verkopen, maar zou u graag eerst een idee hebben van de waarde? Vul dan het contactformulier in en onze vastgoedexpert zal vrijblijvend bij u langskomen voor een uitgebreide waardebepaling.

Contacteer mij voor schatting

Vragen?

Indien je een vraag hebt, klik dan op onderstaande knop. Dan kan je een formulier invullen waarna wij spoedig contact met je opnemen.

Stel je vraag