12 januari 2015

Slechts minder dan 1 procent van de gebouwen in Vlaanderen staat leeg, maar het zijn er wel steeds meer. In een jaar tijd is de langdurige leegstand met 19 procent toegenomen. Er blijken wel belangrijke verschillen tussen de steden te zijn.

Hoe erg is het gesteld met de langdurige (minstens een jaar) leegstand van woningen en bedrijfsgebouwen in Vlaanderen? Zelfs voor de Vlaamse overheid lijkt het zeer moeilijk om daar een eenduidig beeld van te krijgen, blijkt uit een vraag van Vlaams Parlementslid Mercedes Van Volcem (Open VLD) aan minister van Omgeving Joke Schauvliege (CD&V). Eén is ding is zeker: de langdurige leegstand is in een jaar tijd sterk gestegen. De moeilijke economische context is daar niet vreemd aan.

Op basis van de gemeentelijke registers (samengebracht door het Agentschap Wonen-Vlaanderen) stonden in mei 2014 17.404 woningen en kleine bedrijfsruimten leeg. Dat is een stijging met 19 procent tegenover een jaar eerder. Woningen en bedrijfsruimten worden samen gerapporteerd omdat ze, zeker in de stadskernen, in de praktijk soms moeilijk te onderscheiden zijn. Volgens het departement Ruimte stonden daarnaast ook nog eens 2.356 grote bedrijfsgebouwen van meer dan 500 m² (+9%) leeg.

Marginaal maar hardnekkig
Langdurige leegstand blijft een vrij marginaal, maar hardnekkig verschijnsel in Vlaanderen. Het gaat in totaal om minder dan 1 procent van alle gebouwen. Ter vergelijking: volgens het kadaster zijn er in Vlaanderen 2,6 miljoen panden, waarvan 2,1 miljoen huizen, 113.000 appartementsgebouwen en 85.000 handelspanden. Een deel van de leegstand duikt op in de statistieken om redenen die niet verontrustend en meestal tijdelijk zijn, zoals de verkoop van een ouderlijke woning in het kader van een erfenis.

Het is belangrijk een onderscheid te maken tussen leegstand op korte en op langere termijn. Voor de woningmarkt is het wenselijk dat 2 à 3 procent van alle woningen kort leeg staat om te vermijden dat mensen in paniek beginnen te kopen of te verhuren en er te weinig wordt gerenoveerd. Voor commerciële marktsegmenten zoals kantoren en retail is sprake van een markt in evenwicht bij een leegstand van 6 procent. Voor toplocaties van winkels is dat dan weer maar 2 procent.

De cijfers vertonen sterke lokale verschillen. Bijna een derde (5.266) van de leegstaande woningen en kleine bedrijfsruimtes in Vlaanderen bevindt zich in de provincie West-Vlaanderen. De leegstand is er met 45 panden op 10.000 inwoners dubbel zo hoog als elders in Vlaanderen. Dat mag niet zomaar worden toegeschreven aan de markt van de kustappartementen. Roeselare (97 panden per 10.000 inwoners) voert de lijst van de leegstand in de 13 Vlaamse centrumsteden aan. Ook Kortrijk (37) scoort minder goed, maar net de kuststad Oostende (11) en Brugge (6) komen zeer goed weg.

Van de grotere gebouwen (meer dan 500 m²) staan er in Vlaams-Brabant met 2,5 panden per 10.000 inwoners beduidend minder leeg dan in andere provincies. Die noteren een leegstand van 3,1 à 4,2 panden per 10.000 inwoners. Bij de grote panden gaat het in totaal om 554 ha (5.540.000 m²). In vierkante meter was er een toename met 18 procent in een jaar tijd. En die trend was vrij goed gespreid over alle provincies.

Het klopt dus niet echt dat er geen bedrijfsgebouwen meer te vinden zijn. Dat wil daarom nog niet zeggen dat ze nog geschikt zijn. 42 procent van de leegstaande oppervlakte bevindt zich in de provincie Antwerpen. Met de haven en de belangrijke logistieke as Brussel-Antwerpen hoeft dat niet te verbazen. In verhouding tot de bevolking staan evenwel in geen enkele andere centrumstad minder grote gebouwen leeg dan in Antwerpen.

De overheidsdienst Wonen-Vlaanderen houdt geen gegevens bij over het gemeentelijk heffingsbeleid. ‘We schatten die inkomsten op 20 miljoen euro per jaar’, zegt Jan Leroy van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG). ‘In verhouding tot de 4 miljard euro aan inkomsten bij de gemeenten is dat een peulschil. Voor de eigenaars van een leegstand pand kan de rekening aardig aantikken. Een leegstandsheffing stijgt vaak progressief met de jaren.’

Minister Schauvliege wil deze regeerperiode het leegstandbeleid aanpassen . Het is nog niet duidelijk welke richting het zal uitgaan.

Sint-Niklaas kampioen
Nergens in de grote steden in Vlaanderen is er meer langdurige leegstand dan in Sint-Niklaas. Voor grotere panden (meer dan 500 m²) voert Sint-Niklaas de lijst aan met 13 lege gebouwen per 10.000 inwoners. Dat is maal factor 21 ten opzichte van de leegstand in Antwerpen. Voor woningen en kleine bedrijfsruimtes moet de hoofdstad van het Waasland met 72 leegstaande panden per 10.000 inwoners alleen Roeselare (97) laten voorgaan.

Sint-Niklaas heeft vooral te kampen met leegstand van winkels, zowel grote als kleine. In 2013 stond 39 procent van de 658 winkels in de binnenstad leeg. De capaciteit van het Waasland Shopping Center (32.000 m²) is bijna even groot als die van het centrum van de stad. Slechts 1,5 procent staat daar leeg.

In Hasselt en Brugge zijn er nauwelijks lege woningen of kleine bedrijfsruimtes. Antwerpen, Gent en Mechelen hebben relatief gezien de minste leegstand in grote bedrijfsruimtes.

Bron: De Tijd


Twitter Facebook Google-plus

VRAAG NU UW SCHATTING!

Denkt u eraan uw woning of grond te verkopen, maar zou u graag eerst een idee hebben van de waarde? Vul dan het contactformulier in en onze vastgoedexpert zal vrijblijvend bij u langskomen voor een uitgebreide waardebepaling.

Contacteer mij voor schatting

Vragen?

Indien je een vraag hebt, klik dan op onderstaande knop. Dan kan je een formulier invullen waarna wij spoedig contact met je opnemen.

Stel je vraag